Effects of Fog on AQI – ઝાકળ થી AQI પર પડતી અસર

Effects of Fog on AQI:

Fog a Natural Meteorological Phenomenon:

Fog is a natural weather phenomenon that forms when water vapor condenses into tiny droplets suspended near the Earth’s surface. While it significantly reduces visibility, fog itself is not a pollutant. Unlike smog—which is a combination of smoke and fog—natural fog consists only of atmospheric moisture.

How Fog Interacts with Air Quality:

Fog often develops under specific meteorological conditions such as low wind speeds, stable atmospheric layers, and temperature inversions. These conditions restrict the vertical and horizontal movement of air, preventing pollutants from dispersing. As a result, pollutants already present in the atmosphere accumulate near the surface, leading to a rise in the Air Quality Index (AQI).

Key contributing factors include:
Low Wind Speeds: Limit the dispersion of pollutants, allowing them to remain concentrated near ground level.
Temperature Inversions: Warmer air aloft traps cooler air below, effectively sealing pollutants in the lower atmosphere.
High Humidity: Enhances chemical and physical processes that increase fine particulate matter, particularly PM2.5.

Example Scenario:
Consider a situation where the AQI is already around 200 (Unhealthy category). Fog formation coincides with stagnant atmospheric conditions. Existing pollutants remain trapped close to the surface. Continuous emissions from vehicles, industries, and household activities further add to the pollutant load. With little or no wind, pollutant concentrations increase, keeping AQI elevated or pushing it higher. Air quality improves only when winds strengthen or atmospheric mixing increases, allowing pollutants to disperse and fog to dissipate.

Key Takeaways:
Fog does not generate pollution; it creates conditions that trap existing pollutants. Elevated AQI during foggy periods is mainly due to reduced dispersion and ongoing emissions. Improvement in air quality occurs once wind speeds increase and the fog clears. While fog is a natural phenomenon, its interaction with pollution underscores the need for close AQI monitoring during foggy conditions, particularly in urban and industrial regions where emissions are continuous. PM2.5 is defined by dry particle size. In high humidity, particles absorb moisture and appear larger, increasing measured concentrations, even though their original size remains within PM2.5.

AQI situation worsens during fog which is not under our control.

That’s how nature works !


ઝાકળ થી AQI પર પડતી અસર :

 

ઝાકળ એક કુદરતી હવામાન ઘટના છે: ઝાકળ એક કુદરતી હવામાનિક પ્રક્રિયા છે, જે ત્યારે બને છે જ્યારે પૃથ્વી ની સપાટી નજીક હવામાં સૂક્ષ્મ બિંદુઓ રૂપે સંઘનિત થાય છે. ઝાકળ દૃશ્યતા ઘટાડે છે, પરંતુ ઝાકળ પોતે પ્રદૂષક નથી. સ્મોગ એટલે ધુમાડો અને ઝાકળ નું મિશ્રણ —કુદરતી ઝાકળ માત્ર જમીન લેવલ ની સપાટી માં ભેજથી બનેલી હોય છે.

ઝાકળ અને (AQI) હવાના ગુણવત્તા વચ્ચેની ક્રિયા: ઝાકળ સામાન્ય રીતે ખાસ હવામાન પરિસ્થિતિઓમાં બને છે, જેમ કે ઓછી પવન ગતિ, સ્થિર વાયુમંડલીય સ્તરો અને તાપમાન ઇન્વર્શન. આવી પરિસ્થિતિઓ હવાના ઊભા અને આડાં પ્રવાહને મર્યાદિત કરે છે, જેના કારણે પ્રદૂષકો ફેલાઈ શકતા નથી. પરિણામે, વાયુમંડળમાં પહેલેથી હાજર પ્રદૂષકો સપાટી નજીક એકત્રિત થાય છે અને **Air Quality Index (AQI)** વધે છે.

મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:

ઓછી પવન ગતિ: પ્રદૂષકોના વિસરણને અટકાવે છે, જેથી તે જમીન નજીક જ એકત્રિત રહે છે.
તાપમાન ઇન્વર્શન: ઉપર ગરમ હવા અને નીચે ઠંડી હવાના સ્તરથી પ્રદૂષકો નીચલા વાયુમંડળમાં ફસાઈ જાય છે.
ઉચ્ચ ભેજ: રસાયણિક અને ભૌતિક પ્રક્રિયાઓને પ્રોત્સાહન આપે છે, જેના કારણે સૂક્ષ્મ કણો, ખાસ કરીને **PM2.5**, ભેજ પકડી ને દેખાવે મોટા થાય છે.
ઉદાહરણ પરિસ્થિતિ ધારો કે AQI પહેલેથી જ લગભગ 200 (Unhealthy કેટેગરી) પર છે:
ઝાકળ બનવું સ્થિર વાયુમંડલીય પરિસ્થિતિઓ સાથે બને છે.  પહેલેથી હાજર પ્રદૂષકો જમીન નજીક ફસાયેલા રહે છે. વાહનો, ઉદ્યોગો અને ઘરગથ્થુ પ્રવૃત્તિઓમાંથી સતત થતા ઉત્સર્જનથી પ્રદૂષણનો ભાર વધુ વધે છે. પવન ન હોય કે બહુ ઓછી ગતિનો હોય ત્યારે પ્રદૂષકોની જમાવડો વધે છે, જેથી AQI ઊંચો જ રહે છે અથવા વધુ બગડે છે.

હવાની ગુણવત્તામાં સુધારો ત્યારે જ થાય છે જ્યારે પવનની ગતિ વધે અથવા વાયુમંડલીય મિક્સિંગ વધે, જેથી પ્રદૂષકો ફેલાઈ શકે અને ઝાકળ વિખેરાઈ જાય.
મુખ્ય તારણો: ઝાકળ પ્રદૂષણ પેદા કરતું નથી; તે માત્ર હાજર પ્રદૂષકોને ફસાવતી પરિસ્થિતિઓ બનાવે છે. ઝાકળ દરમિયાન AQI વધવાનું મુખ્ય કારણ પ્રદૂષકોનું ઓછું વિસરણ અને સતત ઉત્સર્જન છે. પવનની ગતિ વધતા અને ઝાકળ દૂર થતાં હવાની ગુણવત્તામાં સુધારો થાય છે. ઝાકળ કુદરતી ઘટનાઓ છે, પરંતુ પ્રદૂષણ સાથે તેની ખરાબ અસર દર્શાવે છે કે ખાસ કરીને શહેરો અને ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં—જ્યાં ઉત્સર્જન સતત થાય છે—ઝાકળ દરમિયાન AQI પર નજીકથી નજર રાખવી જરૂરી છે.
PM2.5ની વ્યાખ્યા સૂકા કણના કદ આધારિત છે. ઊંચા ભેજમાં કણો ભેજ શોષી લે છે અને કદમાં મોટા દેખાય છે, જેના કારણે માપવામાં આવતી સંકેન્દ્રણ વધે છે, છતાં તેમનું મૂળ કદ PM2.5ની સીમામાં જ રહે છે.

ઝાકળ દરમિયાન AQIની સ્થિતિ બગડે છે, જે આપણા નિયંત્રણમાં નથી

પ્રકૃતિ એવી જ રીતે કાર્ય કરે છે!

ecmwf_fog_india_25122025_12z
4.4 7 votes
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
24 Add your comment here
Inline Feedbacks
View all comments
Gambhir sinh Junjiya
Gambhir sinh Junjiya
30/12/2025 11:49 am

Sir.mavatha ni shakyata kevi.Mandavi ni kharidi chalu che..mate su karvu thoda divas bandh karvu ke ?

Place/ગામ
Bhakharvad.maliya hatina
Last edited 3 days ago by Gambhir sinh Junjiya
Retd Dhiren Patel
Retd Dhiren Patel
30/12/2025 9:35 am

Jsk sir, KOLA ECMWF 15 days download thai evu kaik karo ne pl.

Place/ગામ
Bhayavadar
Lalji
Lalji
30/12/2025 8:10 am

Sir AA varse thandi sav gayab thay che. Thandi no ak pan raund nathi aviyo

Place/ગામ
Amar nagar
Kantibhai Ladani
Kantibhai Ladani
29/12/2025 11:12 pm

શું સાહેબ આ વર્ષે ઠંડી નો દુષ્કાળ પડ્યો છે ? ડિસેમ્બર તો પૂરો થયો હજુ પંખા ચાલુ છે… જાન્યુઆરી માં ઠંડી ના ચાન્સ ખરા ?

Place/ગામ
RAJKOT
Pratik Pansuriya
Pratik Pansuriya
29/12/2025 2:15 pm

તારીખ 29 ડીસેમ્બર 2025 આજની પરિસ્થિતિ ભારતીય હવામાન વિભાગ અનુસાર મીડ ડે બુલેટિન  – એક ફ્રેશ વેસ્ટર્ન ડીસ્ટર્બન્સ મીડ લેવલ ના પશ્ચિમી પ્રવાહો માં ટ્રફ તરીકે તેની ધરી સાથે સરેરાશ સમુદ્ર સપાટીથી 5.8 કિમીની ઉંચાઈ એ આશરે 52°E અને 30°N થી ઉત્તર તરફ છે. – દક્ષિણ રાજસ્થાન પર સબ ટ્રોપીકલ પશ્ચિમી જેટ પ્રવાહ સરેરાશ સમુદ્ર સપાટીથી 12.6 કિમી પર 155 નોટના મુખ્ય પવનો સાથે પ્રવર્તે છે.  – એક UAC ઉત્તર બાંગ્લાદેશ પર છે અને હવે તે સરેરાશ સમુદ્ર સપાટીથી 1.5 કિમી પર છે.  – એક UAC દક્ષિણ આંધ્રપ્રદેશના દરિયાકાંઠે અને તેના આસપાસના વિસ્તારો પર છે અને તે સરેરાશ સમુદ્ર સપાટીથી… Read more »

Place/ગામ
Rajkot
Manish hirapara
Manish hirapara
28/12/2025 9:48 pm

Sirji him varsha ma bijali thay ke nahi.

Place/ગામ
Atkot
Retd Dhiren Patel
Retd Dhiren Patel
28/12/2025 5:23 pm

Mitro aa varse unaro 90 divash velo chalu thai gayo hoy evu aaje lage che ?

Place/ગામ
Bhayavadar
Gita Ben Jayeshbhai Thummar
Gita Ben Jayeshbhai Thummar
28/12/2025 3:42 pm

Theks sr for new apdet

Place/ગામ
motabhadukiya(kalavad)
Pratik Pansuriya
Pratik Pansuriya
28/12/2025 2:42 pm

તારીખ 28 ડીસેમ્બર 2025 આજની પરિસ્થિતિ ભારતીય હવામાન વિભાગ અનુસાર મીડ ડે બુલેટિન  – એક વેસ્ટર્ન ડીસ્ટર્બન્સ મીડ લેવલ ના પશ્ચિમી પ્રવાહો માં ટ્રફ તરીકે તેની ધરી સાથે સરેરાશ સમુદ્ર સપાટીથી 5.8 કિમીની ઉંચાઈ એ આશરે 60°E અને 30°N થી ઉત્તર તરફ છે.  – સબ-હિમાલયન પશ્ચિમ બંગાળ પરનું UAC હવે ઉત્તર બાંગ્લાદેશ પર સ્થિત છે અને તે સરેરાશ સમુદ્ર સપાટીથી 1.5 કિમી સુધી વિસ્તરે છે.  – એક UAC ઉત્તરપૂર્વ આસામ અને તેના આસપાસના વિસ્તારો પર છે અને તે સરેરાશ સમુદ્ર સપાટીથી 1.5 કિમી પર છે.  – મન્નારના અખાત અને લાગુ કોમોરિન વિસ્તાર પરનું UAC હવે કોમોરિન વિસ્તાર અને લાગુ દક્ષિણપૂર્વ… Read more »

Place/ગામ
Rajkot
Bhaveshbhai Vithal
Bhaveshbhai Vithal
27/12/2025 10:55 pm

Thank you sir

Place/ગામ
Upleta
Pratik Pansuriya
Pratik Pansuriya
27/12/2025 1:47 pm

તારીખ 27 ડીસેમ્બર 2025

આજની પરિસ્થિતિ ભારતીય હવામાન વિભાગ અનુસાર મીડ ડે બુલેટિન 

– એક વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ મીડ લેવલ ના પશ્ચિમી પ્રવાહો માં ટ્રફ તરીકે તેની ધરી સાથે સરેરાશ સમુદ્ર સપાટીથી 5.8 કિમીની ઉંચાઈ એ 68°E અને 32°N થી ઉત્તર તરફ છે.

– ઉત્તરપૂર્વ ભારત પર સબ ટ્રોપીકલ પશ્ચિમી જેટ પ્રવાહ સરેરાશ સમુદ્ર સપાટીથી 12.6 કિમી પર 125 નોટના મુખ્ય પવનો સાથે પ્રવર્તમાન છે.

– 30 ડિસેમ્બર, 2025 થી પશ્ચિમી હિમાલય પ્રદેશને એક ફ્રેશ વેસ્ટર્ન ડીસ્ટર્બન્સ અસર કરે તેવી શક્યતા છે.

Place/ગામ
Rajkot
Harsh patel
Harsh patel
27/12/2025 10:29 am

સર માવઠાની અસર કેવી ગણવાની ગુજરાત ઉપર 31 date batave te?

Place/ગામ
Gondal
Last edited 6 days ago by Harsh patel
Jogal Deva
Jogal Deva
26/12/2025 9:37 pm

Jsk સર…. મતલબ કે સરફેસ લેવલ થી ઉપરના કોઈ લેવલ માં કુદરતી ઝાકળ ના હોય એવું ને?

Place/ગામ
Jashapar... Lalpur.. Jamnagar
Hira kodiyatar
Hira kodiyatar
26/12/2025 9:20 pm

Sar jakad mate kyu modal saru?Link aapjo

Place/ગામ
Pastardi bhanvad dev bhumi dvarka
Last edited 7 days ago by Hira kodiyatar
Hira kodiyatar
Hira kodiyatar
26/12/2025 9:19 pm

Thenka Sar khub sari mahiti.

Place/ગામ
Pastardi bhanvad dev bhumi dvarka
Bhagvan Gajera
Bhagvan Gajera
26/12/2025 5:25 pm

Good information saheb thanks

Place/ગામ
Keshod
Pratik Pansuriya
Pratik Pansuriya
26/12/2025 2:30 pm

તારીખ 26 ડીસેમ્બર 2025

આજની પરિસ્થિતિ ભારતીય હવામાન વિભાગ અનુસાર મીડ ડે બુલેટિન 

– એક વેસ્ટર્ન ડીસ્ટર્બન્સ મીડ લેવલ ના પશ્ચિમી પ્રવાહો માં ટ્રફ તરીકે તેની ધરી સાથે સરેરાશ સમુદ્ર સપાટીથી 5.8 કિમીની ઉંચાઈ એ આશરે 64°E અને 32°N થી ઉત્તર તરફ છે. 

– ઉત્તરપૂર્વ ભારત પર સબ ટ્રોપીકલ પશ્ચિમી જેટ પ્રવાહ સરેરાશ સમુદ્ર સપાટીથી 12.6 કિમી પર 125 નોટના ક્રમના મુખ્ય પવનો સાથે પ્રવર્તમાન છે. 

– 30 ડિસેમ્બર, 2025 થી પશ્ચિમી હિમાલય પ્રદેશને એક ફ્રેશ વેસ્ટર્ન ડીસ્ટર્બન્સ અસર કરે તેવી શક્યતા છે.

Place/ગામ
Rajkot