Author: Ashok Patel

How to Read a City Weather Meteogram (Beginner’s Guide) – શહેર હવામાન મીટયોગ્રામ કેવી રીતે વાંચવો (સરળ માર્ગદર્શન)

Posted on25 Comments

How to Read a City Weather Meteogram (Beginner’s Guide)
શહેર હવામાન મીટયોગ્રામ કેવી રીતે વાંચવો (સરળ માર્ગદર્શન)

A meteogram shows how weather parameters change with time at one city. Example Rajkot
Time (Date) runs left to right. Each panel shows a different weather element.

Link to Gujarat City Meteogram

🌬️ Surface Wind (10 m)

  • Wind speed line → Normal wind felt at the ground
  • Gust line → Short bursts of stronger wind

Guide:

  • 2–4 m/s → Light breeze
  • 4–6 m/s → Moderate breeze
  • 6–8 m/s → Strong breeze

➡️ This helps judge comfort, sea breeze, dust, and marine conditions.

Wind Speed Conversion:

Wind (m/s) Wind (km/h) Description (English) વર્ણન (ગુજરાતી)
2 7 Light breeze હળવો પવન
4 14 Moderate breeze મધ્યમ પવન
6 22 Fresh breeze તેજ પવન
8 29 Strong breeze ખૂબ તેજ પવન
10 36 Strong wind તીવ્ર પવન
12 43 Very strong wind ખૂબ તીવ્ર પવન

🌡️ Air Temperature (2 m)

  • Shows daily heating and night cooling
  • Afternoon peak, early morning minimum

➡️ This is the actual temperature people experience.

💧 Moisture (Dew Point & Humidity – 2 m)

  • Dew point shows how moist the air is
  • When temperature and dew point are close:
    • Air is humid
    • Fog or haze possible (if winds are light)

➡️ Large gap = dry weather
➡️ Small gap = humid weather

☁️ Cloud Cover

  • Low clouds → fog / stratus
  • Middle clouds → layered clouds
  • High clouds → thin cirrus

➡️ Cloud height tells whether clouds can produce rain.

🌧️ Precipitation

  • Bars or shading show rain/snow amount
  • No bars = dry weather

➡️ Indicates when and how much rain is expected.

⚡ Atmospheric Stability/Instability (LI & CAPE)

  • These indicate thunderstorm potential
  • Positive values → stable air
  • Negative values → unstable air

➡️ Used to assess thunderstorm risk.

🌍 Upper-Air Conditions (Top Panel)

  • Shows temperature, moisture, and wind at higher levels
  • Helps detect:
    • Western Disturbances
    • Troughs
    • Strong winds aloft

➡️ Explains why surface weather behaves the way it does.

✅ How to Use a Meteogram

  • Rain? → Check moisture + precipitation panel
  • Storm? → Check instability + winds
  • Fog? → Check humidity + wind
  • Comfort? → Check temperature + wind


A Meteogram helps us understand not only what weather is expected, but also the atmospheric reasons behind it — from ground level to higher altitudes.

શહેર હવામાન મીટયોગ્રામ કેવી રીતે વાંચવો (સરળ માર્ગદર્શન)

મીટિયોગ્રામ એ એક ચાર્ટ છે જે એક શહેર માટે સમય પ્રમાણે હવામાનમાં થતો ફેરફાર બતાવે છે.
સમય (તારીખ) ડાબેથી જમણે આગળ વધે છે.
દરેક ભાગ હવામાનના અલગ-અલગ પરિબળના પરિમાણ દર્શાવે છે.

🌬️ સરફેસ પવનો 10 મીટર લેવલ ના

  • Wind speed line → જમીન પર લાગતો સામાન્ય પવન
  • Wind gust → થોડી ક્ષણ માટે આવતો તેજ પવન (ઝાટકા ના પવનો )

સમજવા માટે:

  • 2–4 m/s → હળવો પવન
  • 4–6 m/s → મધ્યમ પવન
  • 6–8 m/s → તેજ પવન (ઘણી વાર sea breeze)

➡️ પવનની તીવ્રતા, આરામદાયક હવામાન અને દરિયાકાંઠાના પ્રભાવ માટે મહત્વપૂર્ણ.
પવન ની ઝડપ પ્રતિ કલાક માટે કોઠો

Wind (m/s) Wind (km/h) Description (English) વર્ણન (ગુજરાતી)
2 7 Light breeze હળવો પવન
4 14 Moderate breeze મધ્યમ પવન
6 22 Fresh breeze તેજ પવન
8 29 Strong breeze ખૂબ તેજ પવન
10 36 Strong wind તીવ્ર પવન
12 43 Very strong wind ખૂબ તીવ્ર પવન

🌡️ તાપમાન 2 મીટર લેવલ

  • દિવસ દરમિયાન વધતું અને રાત્રે ઘટતું તાપમાન
  • બપોરે ઊંચું, વહેલી સવારે ઓછું

➡️ આ તે તાપમાન છે જે આપણે સીધું અનુભવીએ છીએ.

💧ભેજ ((તાપમાન અને ભેજબિંદુ તાપમાન) – 2 m)

  • Dew Point હવામાં ભેજ બતાવે છે
  • જ્યારે Temperature અને Dew Point નજીક આવે:
    • હવામાં ભેજ વધારે
    • હળવો ધુમ્મસ / ઝાકળ બની શકે (જો પવન ધીમો હોય)

➡️ મોટો ફરક = શુષ્ક હવા
➡️ નાનો ફરક = ભેજવાળી હવા

☁️ વાદળો નું પ્રમાણ

  • Low clouds → ધુમ્મસ, નીચા વાદળ
  • Middle clouds → સ્તરવાળા વાદળ
  • High clouds → પાતળા વાદળ (મોટાભાગે વરસાદ વગર)

➡️ વાદળોની ઊંચાઈ વરસાદની શક્યતા સમજવામાં મદદ કરે છે.

🌧️ વરસાદ

  • વરસાદ / હિમવર્ષાની માત્રા બતાવે છે
  • જો ઉભા લીલા કલર ના પટ્ટા દેખાતા ન હોય → વરસાદ નહીં

➡️ ક્યારે અને કેટલો વરસાદ પડશે તે સમજાય છે.

⚡ હવામાન ની સ્થિરતા/અસ્થિરતા  (Lifted Index / CAPE)

  • વાદળગર્જના (Thunderstorm) બનશે કે નહીં તે બતાવે છે
  • Positive values → હવામાન સ્થિર
  • Negative values → અસ્થિરતા, વાદળગર્જનાની શક્યતા

➡️ વીજળીવાળા વરસાદની આગાહી માટે ઉપયોગી.

🌍 એટમોસ્ફિયર ના ઉપલા ની સ્થિતિ

  • ઉપરના સ્તરોમાં Temperature, Moisture અને Wind બતાવે છે
  • Western Disturbance, trough વગેરે ઓળખવામાં મદદરૂપ

➡️ જમીન પર હવામાન કેમ બદલાય છે તે સમજાય છે.

✅ Meteogram નો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો

  • વરસાદ? → Moisture + Precipitation જુઓ
  • વાદળગર્જના? → Stability parameters જુઓ
  • ધુમ્મસ? → Humidity + Wind જુઓ
  • હવામાન આરામદાયક છે? → Temperature + Wind જુઓ


A Meteogram માત્ર આગાહી નથી બતાવતું, પરંતુ હવામાન કેમ બનશે તેનું કારણ પણ સમજાવે છે — જમીનથી લઈને ઉપરના સ્તરો સુધી.