{"id":50824,"date":"2026-05-20T17:20:49","date_gmt":"2026-05-20T11:50:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gujaratweather.com\/?p=50824"},"modified":"2026-05-20T17:20:49","modified_gmt":"2026-05-20T11:50:49","slug":"introducing-the-kola-indian-ocean-dipole-iod-index","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gujaratweather.com\/?p=50824","title":{"rendered":"Introducing: The KOLA Indian Ocean Dipole (IOD) Index"},"content":{"rendered":"<h4><strong>Introducing: The KOLA Indian Ocean Dipole (IOD) Index<\/strong><\/h4>\n<h4><strong>\u0aa8\u0ab5\u0ac0\u0aa8\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0aae \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0ac1\u0aa4\u0abf:\u00a0 KOLA \u0a87\u0aa8\u0acd\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0aa8 \u0a91\u0ab8\u0aa8 \u0aa1\u0abe\u0aaf\u0aaa\u0acb\u0ab2 (IOD) \u0a88\u0aa8\u0acd\u0aa1\u0ac7\u0a95\u0acd\u0ab8<\/strong><\/h4>\n<p><strong>Date: 20-05-2026<\/strong><br \/>\nThe <strong>Indian Ocean Dipole (IOD)<\/strong> is one of the most important climate patterns influencing weather across the Indian Ocean region. It is determined by the difference in sea surface temperature (SST) anomalies between two key areas:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Western Tropical Indian Ocean (WTIO):<\/strong> 50\u00b0E\u201370\u00b0E, 10\u00b0S\u201310\u00b0N<\/li>\n<li><strong>Southeastern Tropical Indian Ocean (SETIO):<\/strong> 90\u00b0E\u2013110\u00b0E, 10\u00b0S\u20130\u00b0N<\/li>\n<\/ul>\n<p>A positive DMI develops when sea surface temperature anomalies over the Western Tropical Indian Ocean (WTIO) are significantly warmer relative to those over the Southeastern Tropical Indian Ocean (SETIO). When this pattern is sufficiently strong and sustained, it is classified as a positive IOD event. This pattern generally strengthens the Indian Summer Monsoon and increases rainfall over many parts of India.<\/p>\n<p>A negative DMI develops when sea surface temperature anomalies over the Western Tropical Indian Ocean (WTIO) are significantly cooler relative to those over the Southeastern Tropical Indian Ocean (SETIO). When this pattern is sufficiently strong and sustained, it is classified as a negative IOD event. This pattern generally weakens the Indian Summer Monsoon and may contribute to below-normal rainfall over many parts of India.<\/p>\n<p>The IOD also plays an important role in modulating the effects of the El Ni\u00f1o\u2013Southern Oscillation (ENSO):<\/p>\n<ul>\n<li>A <strong>positive IOD<\/strong> can partially offset the adverse impact of <strong>El Ni\u00f1o<\/strong> on the Indian monsoon.<\/li>\n<li>A <strong>negative IOD<\/strong> can reinforce El Ni\u00f1o\u2019s drying influence and increase the risk of deficient rainfall.<\/li>\n<\/ul>\n<hr \/>\n<h4><\/h4>\n<p>The KOLA IOD index is calculated using <strong>ERSST.v5<\/strong> sea surface temperature data, with anomalies referenced to the <strong>1991\u20132020 climatological baseline<\/strong>.<\/p>\n<p>The KOLA Dipole Mode Index (DMI) is defined as:<\/p>\n<p>DMI_{month}=Anom_{WTIO}-Anom_{SETIO}<\/p>\n<p>where:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>AnomWTIO<\/strong> = Sea surface temperature (SST) anomaly over the Western Tropical Indian Ocean<\/li>\n<li><strong>AnomSETIO<\/strong> = Sea surface temperature (SST) anomaly over the Southeastern Tropical Indian Ocean<\/li>\n<\/ul>\n<p>Here, <strong>SST anomaly<\/strong> represents the departure of the observed sea surface temperature from the normal climatological SST.<\/p>\n<p>An IOD event is identified only when the anomaly is both sufficiently strong and persistent. The KOLA methodology applies the following two conditions:<\/p>\n<ol>\n<li>The <strong>3-month mean DMI<\/strong> must be <strong>\u2265 +0.4\u00b0C<\/strong> for a positive IOD or <strong>\u2264 \u20130.4\u00b0C<\/strong> for a negative IOD.<\/li>\n<li>Within the same 3-month period, at least one <strong>2-month mean DMI<\/strong> must also exceed the <strong>\u00b10.4\u00b0C<\/strong> threshold.<\/li>\n<\/ol>\n<p>This methodology ensures that only sustained and well-established IOD events are classified, while short-lived fluctuations are excluded.<\/p>\n<p>The Australian Bureau of Meteorology (BOM) uses a similar, but slightly different, methodology to identify IOD events.<\/p>\n<p><strong>BOM Criteria<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>The <strong>12-week running mean DMI<\/strong> must exceed <strong>\u00b10.4\u00b0C<\/strong>.<\/li>\n<li>The anomaly must remain above the threshold for at least <strong>8 consecutive weeks<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Key Differences<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>BOM Method:<\/strong> Uses weekly data and 12-week smoothing, which can detect events earlier.<\/li>\n<li><strong>KOLA Method:<\/strong> Uses monthly anomalies and seasonal averages, making it particularly suitable for climatological studies and monsoon analysis.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Although the methodologies differ in time scale and persistence rules, both are designed to identify sustained basin-wide ocean temperature anomalies that significantly influence regional climate and rainfall patterns.<\/p>\n<p>The IOD is a critical factor in assessing the likely behavior of the Indian Summer Monsoon. In some years, a strong positive IOD has helped produce near-normal or above-normal rainfall over India despite the presence of El Ni\u00f1o. In contrast, a negative IOD can intensify El Ni\u00f1o&#8217;s adverse effects and increase the probability of below-normal monsoon rainfall.<\/p>\n<p>Because of this close relationship, monitoring the IOD alongside ENSO provides valuable insight into seasonal rainfall prospects over India and neighboring regions.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.gujaratweather.com\/?attachment_id=50838#main\" rel=\"attachment wp-att-50838\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-50838\" src=\"https:\/\/www.gujaratweather.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/IOD_recent-scaled.png\" alt=\"\" width=\"1707\" height=\"2560\" srcset=\"https:\/\/www.gujaratweather.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/IOD_recent-scaled.png 1707w, https:\/\/www.gujaratweather.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/IOD_recent-200x300.png 200w, https:\/\/www.gujaratweather.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/IOD_recent-683x1024.png 683w, https:\/\/www.gujaratweather.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/IOD_recent-768x1152.png 768w, https:\/\/www.gujaratweather.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/IOD_recent-1024x1536.png 1024w, https:\/\/www.gujaratweather.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/IOD_recent-1365x2048.png 1365w\" sizes=\"auto, (max-width: 1707px) 100vw, 1707px\" \/><\/a><\/p>\n<h4><strong>\u0aa8\u0ab5\u0ac0\u0aa8\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0aae \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0ac1\u0aa4\u0abf:\u00a0 KOLA \u0a87\u0aa8\u0acd\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0aa8 \u0a91\u0ab8\u0aa8 \u0aa1\u0abe\u0aaf\u0aaa\u0acb\u0ab2 (IOD) \u0a88\u0aa8\u0acd\u0aa1\u0ac7\u0a95\u0acd\u0ab8<\/strong><\/h4>\n<p><strong>\u0a87\u0aa8\u0acd\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0aa8 \u0a91\u0ab8\u0aa8 \u0aa1\u0abe\u0aaf\u0aaa\u0acb\u0ab2 (IOD)<\/strong> \u0a8f \u0a87\u0aa8\u0acd\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0aa8 \u0a91\u0ab8\u0aa8\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9c\u0acb\u0ab5\u0abe \u0aae\u0ab3\u0aa4\u0ac0 \u0a8f\u0a95 \u0aae\u0ab9\u0aa4\u0acd\u0ab5\u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0aa3 \u0a86\u0aac\u0acb\u0ab9\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa3\u0abe\u0ab2\u0ac0 \u0a9b\u0ac7. \u0aa4\u0ac7 \u0aac\u0ac7 \u0aae\u0ac1\u0a96\u0acd\u0aaf \u0ab8\u0aae\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0ab0\u0ac0 \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab0\u0acb\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0aae\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0ab0 \u0ab8\u0aaa\u0abe\u0a9f\u0ac0 \u0aa4\u0abe\u0aaa\u0aae\u0abe\u0aa8 (SST) \u0a8f\u0aa8\u0ac9\u0aae\u0ab2\u0ac0 \u0ab5\u0a9a\u0acd\u0a9a\u0ac7\u0aa8\u0abe \u0aa4\u0aab\u0abe\u0ab5\u0aa4 \u0aaa\u0ab0 \u0a86\u0aa7\u0abe\u0ab0\u0abf\u0aa4 \u0a9b\u0ac7:<\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li><strong>WTIO (\u0ab5\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a9f \u0a9f\u0acd\u0ab0\u0acb\u0aaa\u0abf\u0a95\u0ab2 \u0a87\u0aa8\u0acd\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0aa8 \u0a91\u0ab8\u0aa8):<\/strong> 50\u00b0E\u201370\u00b0E, 10\u00b0S\u201310\u00b0N<\/li>\n<li><strong>SETIO (\u0ab8\u0abe\u0a89\u0aa5\u0a88\u0ab8\u0acd\u0a9f\u0ab0\u0acd\u0aa8 \u0a9f\u0acd\u0ab0\u0acb\u0aaa\u0abf\u0a95\u0ab2 \u0a87\u0aa8\u0acd\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0aa8 \u0a91\u0ab8\u0aa8):<\/strong> 90\u00b0E\u2013110\u00b0E, 10\u00b0S\u20130\u00b0N<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0a8f\u0aa8\u0ac9\u0aae\u0ab2\u0ac0 (Anomaly) \u0aa8\u0acb \u0a85\u0ab0\u0acd\u0aa5 \u0a9b\u0ac7 \u0a95\u0acb\u0a88 \u0aae\u0ac2\u0ab2\u0acd\u0aaf\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0abe \u0aa8\u0acb\u0ab0\u0acd\u0aae\u0ab2 \u0a95\u0acd\u0ab2\u0abe\u0a88\u0aae\u0ac7\u0a9f\u0acb\u0ab2\u0acb\u0a9c\u0ac0\u0a95\u0ab2 \u0ab8\u0ab0\u0ac7\u0ab0\u0abe\u0ab6\u0aa5\u0ac0 \u0aa5\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0ac1\u0a82 \u0ab5\u0abf\u0a9a\u0ab2\u0aa8 (departure).\u0ab8\u0aae\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0ab0 \u0ab8\u0aaa\u0abe\u0a9f\u0ac0 \u0aa4\u0abe\u0aaa\u0aae\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0ac0 \u0a8f\u0aa8\u0ac9\u0aae\u0ab2\u0ac0 (SST Anomaly) \u0a8f\u0a9f\u0ab2\u0ac7 \u0a95\u0acb\u0a88 \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2 \u0ab8\u0aae\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0ab0 \u0ab8\u0aaa\u0abe\u0a9f\u0ac0 \u0aa4\u0abe\u0aaa\u0aae\u0abe\u0aa8 (SST) \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ac7 \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0aa8\u0acb\u0ab0\u0acd\u0aae\u0ab2 \u0a95\u0acd\u0ab2\u0abe\u0a88\u0aae\u0ac7\u0a9f\u0acb\u0ab2\u0acb\u0a9c\u0ac0\u0a95\u0ab2 SST \u0ab5\u0a9a\u0acd\u0a9a\u0ac7\u0aa8\u0acb \u0aa4\u0aab\u0abe\u0ab5\u0aa4.<\/p>\n<p>\u0a97\u0aa3\u0abf\u0aa4\u0ac0\u0aaf \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7:<\/p>\n<p><strong>SST Anomaly = Observed SST \u2013 Normal Climatological SST<\/strong><\/p>\n<p>\u0a89\u0aa6\u0abe\u0ab9\u0ab0\u0aa3 \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7:<\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li>\u0a95\u0acb\u0a88 \u0aae\u0ab9\u0abf\u0aa8\u0abe\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0ab5\u0abe\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0ab5\u0abf\u0a95 SST = 29.2\u00b0C<\/li>\n<li>1991\u20132020 \u0aa8\u0acb\u0ab0\u0acd\u0aae\u0ab2 \u0a95\u0acd\u0ab2\u0abe\u0a88\u0aae\u0ac7\u0a9f\u0acb\u0ab2\u0acb\u0a9c\u0ac0\u0a95\u0ab2 SST = 28.7\u00b0C<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0aa4\u0acb:<\/p>\n<p><strong>SST \u0a8f\u0aa8\u0ac9\u0aae\u0ab2\u0ac0 = +0.5\u00b0C<\/strong><\/p>\n<p>\u0a85\u0ab0\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa4\u0acd \u0aa4\u0ac7 \u0aae\u0ab9\u0abf\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0aae\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0ab0 \u0ab8\u0aaa\u0abe\u0a9f\u0ac0 \u0aa4\u0abe\u0aaa\u0aae\u0abe\u0aa8 \u0aa8\u0acb\u0ab0\u0acd\u0aae\u0ab2 \u0a95\u0ab0\u0aa4\u0abe\u0a82 0.5\u00b0C \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0ab9\u0aa4\u0ac1\u0a82.<\/p>\n<p>\u0aa4\u0ac7 \u0a9c \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7:<\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li>\u0ab5\u0abe\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0ab5\u0abf\u0a95 SST = 27.9\u00b0C<\/li>\n<li>\u0aa8\u0acb\u0ab0\u0acd\u0aae\u0ab2 SST = 28.4\u00b0C<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0aa4\u0acb:<\/p>\n<p><strong>SST \u0a8f\u0aa8\u0ac9\u0aae\u0ab2\u0ac0 = \u20130.5\u00b0C<\/strong><\/p>\n<p>\u0a85\u0ab0\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa4\u0acd SST \u0aa8\u0acb\u0ab0\u0acd\u0aae\u0ab2 \u0a95\u0ab0\u0aa4\u0abe\u0a82 0.5\u00b0C \u0a93\u0a9b\u0ac1\u0a82 \u0ab9\u0aa4\u0ac1\u0a82.<\/p>\n<p>\u0ab8\u0ab0\u0ab3 \u0a97\u0ac1\u0a9c\u0ab0\u0abe\u0aa4\u0ac0 \u0a85\u0ab0\u0acd\u0aa5: <strong>\u0a8f\u0aa8\u0ac9\u0aae\u0ab2\u0ac0 \u0a8f\u0a9f\u0ab2\u0ac7 \u0aa8\u0acb\u0ab0\u0acd\u0aae\u0ab2 \u0a95\u0acd\u0ab2\u0abe\u0a88\u0aae\u0ac7\u0a9f\u0acb\u0ab2\u0acb\u0a9c\u0ac0\u0a95\u0ab2 \u0ab8\u0ab0\u0ac7\u0ab0\u0abe\u0ab6\u0aa5\u0ac0 \u0aa5\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0acb \u0aa4\u0aab\u0abe\u0ab5\u0aa4.<\/strong><\/p>\n<p>\u0ab9\u0abe\u0ab2\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0a82\u0aa6\u0ab0\u0acd\u0aad\u0aae\u0abe\u0a82: <strong>\u0ab8\u0aae\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0ab0 \u0ab8\u0aaa\u0abe\u0a9f\u0ac0 \u0aa4\u0abe\u0aaa\u0aae\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0ac0 \u0a8f\u0aa8\u0ac9\u0aae\u0ab2\u0ac0 \u0a8f\u0a9f\u0ab2\u0ac7 \u0ab5\u0abe\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0ab5\u0abf\u0a95 SST \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa8\u0acb\u0ab0\u0acd\u0aae\u0ab2 SST \u0ab5\u0a9a\u0acd\u0a9a\u0ac7\u0aa8\u0acb \u0aa4\u0aab\u0abe\u0ab5\u0aa4.<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<p>\u0ab5\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a9f \u0a9f\u0acd\u0ab0\u0acb\u0aaa\u0abf\u0a95\u0ab2 \u0a87\u0aa8\u0acd\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0aa8 \u0a91\u0ab8\u0aa8 (WTIO) \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab8\u0aae\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0ab0 \u0ab8\u0aaa\u0abe\u0a9f\u0ac0 \u0aa4\u0abe\u0aaa\u0aae\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0ac0 \u0a8f\u0aa8\u0ac9\u0aae\u0ab2\u0ac0 \u0ab8\u0abe\u0a89\u0aa5\u0a88\u0ab8\u0acd\u0a9f\u0ab0\u0acd\u0aa8 \u0a9f\u0acd\u0ab0\u0acb\u0aaa\u0abf\u0a95\u0ab2 \u0a87\u0aa8\u0acd\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0aa8 \u0a91\u0ab8\u0aa8 (SETIO) \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa8\u0ac0 \u0a8f\u0aa8\u0ac9\u0aae\u0ab2\u0ac0\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0ab0\u0a96\u0abe\u0aae\u0aa3\u0ac0\u0a8f \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0aaa\u0abe\u0aa4\u0acd\u0ab0 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0ab9\u0acb\u0aaf \u0aa4\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 DMI \u0aaa\u0acb\u0a9d\u0abf\u0a9f\u0abf\u0ab5 \u0aac\u0aa8\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0a86 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abf\u0aa4\u0abf \u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0aa4\u0ac0 \u0aae\u0a9c\u0aac\u0ac2\u0aa4 \u0ab9\u0acb\u0aaf \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a9c\u0ab0\u0ac2\u0ab0\u0ac0 \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0a97\u0abe\u0ab3\u0abe \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0 \u0ab8\u0aa4\u0aa4 \u0a9f\u0a95\u0ac0 \u0ab0\u0ab9\u0ac7, \u0aa4\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0acb\u0a9d\u0abf\u0a9f\u0abf\u0ab5 IOD \u0a98\u0a9f\u0aa8\u0abe \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0a97\u0ac0\u0a95\u0ac3\u0aa4 \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0a86\u0ab5\u0ac0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abf\u0aa4\u0abf \u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0ac0\u0aaf \u0a97\u0acd\u0ab0\u0ac0\u0ab7\u0acd\u0aae \u0a8b\u0aa4\u0ac1\u0aa8\u0abe \u0a9a\u0acb\u0aae\u0abe\u0ab8\u0abe\u0aa8\u0ac7 \u0aae\u0a9c\u0aac\u0ac2\u0aa4 \u0aac\u0aa8\u0abe\u0ab5\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0abe \u0a98\u0aa3\u0abe \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab0\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0ab0\u0ab8\u0abe\u0aa6\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0aa7\u0abe\u0ab0\u0acb \u0a95\u0ab0\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n<p>\u0ab5\u0abf\u0aaa\u0ab0\u0ac0\u0aa4 \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7, \u0ab5\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a9f \u0a9f\u0acd\u0ab0\u0acb\u0aaa\u0abf\u0a95\u0ab2 \u0a87\u0aa8\u0acd\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0aa8 \u0a91\u0ab8\u0aa8 (WTIO) \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab8\u0aae\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0ab0 \u0ab8\u0aaa\u0abe\u0a9f\u0ac0 \u0aa4\u0abe\u0aaa\u0aae\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0ac0 \u0a8f\u0aa8\u0ac9\u0aae\u0ab2\u0ac0 \u0ab8\u0abe\u0a89\u0aa5\u0a88\u0ab8\u0acd\u0a9f\u0ab0\u0acd\u0aa8 \u0a9f\u0acd\u0ab0\u0acb\u0aaa\u0abf\u0a95\u0ab2 \u0a87\u0aa8\u0acd\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0aa8 \u0a91\u0ab8\u0aa8 (SETIO) \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa8\u0ac0 \u0a8f\u0aa8\u0ac9\u0aae\u0ab2\u0ac0\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0ab0\u0a96\u0abe\u0aae\u0aa3\u0ac0\u0a8f \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0aaa\u0abe\u0aa4\u0acd\u0ab0 \u0a93\u0a9b\u0ac0 \u0ab9\u0acb\u0aaf \u0aa4\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 DMI \u0aa8\u0ac7\u0a97\u0ac7\u0a9f\u0abf\u0ab5 \u0aac\u0aa8\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0a86 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abf\u0aa4\u0abf \u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0aa4\u0ac0 \u0aae\u0a9c\u0aac\u0ac2\u0aa4 \u0ab9\u0acb\u0aaf \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a9c\u0ab0\u0ac2\u0ab0\u0ac0 \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0a97\u0abe\u0ab3\u0abe \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0 \u0ab8\u0aa4\u0aa4 \u0a9f\u0a95\u0ac0 \u0ab0\u0ab9\u0ac7, \u0aa4\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac7 \u0aa8\u0ac7\u0a97\u0ac7\u0a9f\u0abf\u0ab5 IOD \u0a98\u0a9f\u0aa8\u0abe \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0a97\u0ac0\u0a95\u0ac3\u0aa4 \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0a86\u0ab5\u0ac0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abf\u0aa4\u0abf \u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0ac0\u0aaf \u0a97\u0acd\u0ab0\u0ac0\u0ab7\u0acd\u0aae \u0a8b\u0aa4\u0ac1\u0aa8\u0abe \u0a9a\u0acb\u0aae\u0abe\u0ab8\u0abe\u0aa8\u0ac7 \u0aa8\u0aac\u0ab3\u0ac1\u0a82 \u0aac\u0aa8\u0abe\u0ab5\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0abe \u0a98\u0aa3\u0abe \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab0\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa8\u0acb\u0ab0\u0acd\u0aae\u0ab2\u0aa5\u0ac0 \u0a93\u0a9b\u0abe \u0ab5\u0ab0\u0ab8\u0abe\u0aa6\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abf\u0aa4\u0abf\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aab\u0abe\u0ab3\u0acb \u0a86\u0aaa\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n<hr \/>\n<p><strong>IOD \u0aa8\u0acb \u0a8f\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb\u2013\u0ab8\u0aa7\u0ab0\u0acd\u0aa8 \u0a93\u0ab8\u0abf\u0ab2\u0ac7\u0ab6\u0aa8 (ENSO) \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0aaa\u0aa3 \u0aae\u0ab9\u0aa4\u0acd\u0ab5\u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0aa3 \u0ab8\u0a82\u0aac\u0a82\u0aa7 \u0a9b\u0ac7:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li><strong>\u0aaa\u0acb\u0a9d\u0abf\u0a9f\u0abf\u0ab5 IOD \u0a98\u0aa3\u0ac0 \u0ab5\u0a96\u0aa4 \u0a8f\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb\u0aa8\u0ac0 \u0a9a\u0acb\u0aae\u0abe\u0ab8\u0abe \u0aaa\u0ab0\u0aa8\u0ac0 \u0aa8\u0a95\u0abe\u0ab0\u0abe\u0aa4\u0acd\u0aae\u0a95 \u0a85\u0ab8\u0ab0\u0aa8\u0ac7 \u0a86\u0a82\u0ab6\u0abf\u0a95 \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0a98\u0a9f\u0abe\u0aa1\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/strong><\/li>\n<li><strong>\u0aa8\u0ac7\u0a97\u0ac7\u0a9f\u0abf\u0ab5 IOD \u0a8f\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb\u0aa8\u0ac0 \u0ab5\u0ab0\u0ab8\u0abe\u0aa6\u0ac0 \u0a85\u0a9b\u0aa4 \u0ab5\u0abe\u0ab3\u0ac0 \u0a85\u0ab8\u0ab0\u0aa8\u0ac7 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0aae\u0a9c\u0aac\u0ac2\u0aa4 \u0aac\u0aa8\u0abe\u0ab5\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr \/>\n<p><strong>KOLA IOD \u0a87\u0aa8\u0acd\u0aa1\u0ac7\u0a95\u0acd\u0ab8 ERSST.v5<\/strong> \u0ab8\u0aae\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0ab0 \u0ab8\u0aaa\u0abe\u0a9f\u0ac0 \u0aa4\u0abe\u0aaa\u0aae\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0abe \u0aa1\u0ac7\u0a9f\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a89\u0aaa\u0aaf\u0acb\u0a97 \u0a95\u0ab0\u0ac0\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ac8\u0aaf\u0abe\u0ab0 \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0acb \u0a9b\u0ac7. \u0a8f\u0aa8\u0ac9\u0aae\u0ab2\u0ac0\u0aa8\u0ac0 \u0a97\u0aa3\u0aa4\u0ab0\u0ac0 \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 1991\u20132020 \u0a95\u0acd\u0ab2\u0abe\u0a88\u0aae\u0ac7\u0a9f\u0acb\u0ab2\u0acb\u0a9c\u0ac0 \u0a86\u0aa7\u0abe\u0ab0 \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0a97\u0abe\u0ab3\u0acb \u0a89\u0aaa\u0aaf\u0acb\u0a97\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab2\u0ac7\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0acb \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n<p><strong>Dipole Mode Index (DMI)<\/strong> \u0aa8\u0ac0 \u0ab5\u0acd\u0aaf\u0abe\u0a96\u0acd\u0aaf\u0abe \u0aa8\u0ac0\u0a9a\u0ac7 \u0aae\u0ac1\u0a9c\u0aac \u0a9b\u0ac7:<\/p>\n<p><strong>DMImonth = AnomWTIO \u2013 AnomSETIO<\/strong><\/p>\n<p>\u0a85\u0ab9\u0ac0\u0a82:<\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li><strong>AnomWTIO = WTIO \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab0\u0aa8\u0ac0 SST \u0a8f\u0aa8\u0ac9\u0aae\u0ab2\u0ac0<\/strong><\/li>\n<li><strong>AnomSETIO = SETIO \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab0\u0aa8\u0ac0 SST \u0a8f\u0aa8\u0ac9\u0aae\u0ab2\u0ac0<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr \/>\n<p>IOD \u0a98\u0a9f\u0aa8\u0abe\u0aa8\u0ac7 \u0a93\u0ab3\u0a96\u0ab5\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0a8f\u0aa8\u0ac9\u0aae\u0ab2\u0ac0 \u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0aa4\u0ac0 \u0aae\u0a9c\u0aac\u0ac2\u0aa4 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0aa4\u0aa4 \u0ab9\u0acb\u0ab5\u0ac0 \u0a86\u0ab5\u0ab6\u0acd\u0aaf\u0a95 \u0a9b\u0ac7. KOLA \u0aaa\u0aa6\u0acd\u0aa7\u0aa4\u0abf\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa8\u0ac0\u0a9a\u0ac7\u0aa8\u0ac0 \u0aac\u0ac7 \u0ab6\u0ab0\u0aa4\u0acb \u0ab2\u0abe\u0a97\u0ac1 \u0aaa\u0aa1\u0ac7 \u0a9b\u0ac7:<\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ol>\n<li>3 \u0aae\u0ab9\u0abf\u0aa8\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0ab0\u0ac7\u0ab0\u0abe\u0ab6 DMI \u0aaa\u0acb\u0a9d\u0abf\u0a9f\u0abf\u0ab5 IOD \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u2265 +0.4\u00b0C \u0a85\u0aa5\u0ab5\u0abe \u0aa8\u0ac7\u0a97\u0ac7\u0a9f\u0abf\u0ab5 IOD \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u2264 \u20130.4\u00b0C \u0ab9\u0acb\u0ab5\u0ac0 \u0a9c\u0acb\u0a88\u0a8f.<\/li>\n<li>\u0aa4\u0ac7 \u0a9c 3 \u0aae\u0ab9\u0abf\u0aa8\u0abe\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0a97\u0abe\u0ab3\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a93\u0a9b\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a93\u0a9b\u0ac0 \u0a8f\u0a95 2 \u0aae\u0ab9\u0abf\u0aa8\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0ab0\u0ac7\u0ab0\u0abe\u0ab6 DMI \u0aaa\u0aa3 \u00b10.4\u00b0C \u0aa8\u0ac0 \u0aae\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0abe\u0aa6\u0abe \u0aaa\u0abe\u0ab0 \u0a95\u0ab0\u0aa4\u0ac0 \u0ab9\u0acb\u0ab5\u0ac0 \u0a9c\u0acb\u0a88\u0a8f.<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0a86 \u0aaa\u0aa6\u0acd\u0aa7\u0aa4\u0abf \u0aa6\u0acd\u0ab5\u0abe\u0ab0\u0abe \u0aae\u0abe\u0aa4\u0acd\u0ab0 \u0ab8\u0aa4\u0aa4 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0abe\u0ab0\u0ac0 \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0ab5\u0abf\u0a95\u0ab8\u0ac7\u0ab2\u0ac0 IOD \u0a98\u0a9f\u0aa8\u0abe\u0a93\u0aa8\u0ac7 \u0a9c \u0a93\u0ab3\u0a96\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0a9f\u0ac2\u0a82\u0a95\u0abe \u0a97\u0abe\u0ab3\u0abe\u0aa8\u0abe \u0aab\u0ac7\u0ab0\u0aab\u0abe\u0ab0\u0acb\u0aa8\u0ac7 \u0aac\u0ab9\u0abe\u0ab0 \u0ab0\u0abe\u0a96\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n<hr \/>\n<p>Australian Bureau of Meteorology (BOM) IOD \u0a98\u0a9f\u0aa8\u0abe\u0a93\u0aa8\u0ac7 \u0a93\u0ab3\u0a96\u0ab5\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0ab8\u0aae\u0abe\u0aa8 \u0aaa\u0ab0\u0a82\u0aa4\u0ac1 \u0aa5\u0acb\u0aa1\u0ac1\u0a82 \u0a85\u0ab2\u0a97 \u0aae\u0abe\u0aaa\u0aa6\u0a82\u0aa1 \u0a89\u0aaa\u0aaf\u0acb\u0a97\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab2\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n<p><strong>BOM \u0aae\u0abe\u0aaa\u0aa6\u0a82\u0aa1:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li>DMI \u0aa8\u0ac0 12 \u0a85\u0aa0\u0ab5\u0abe\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a9a\u0abe\u0ab2\u0aa4\u0ac0 \u0ab8\u0ab0\u0ac7\u0ab0\u0abe\u0ab6 \u00b10.4\u00b0C \u0aa5\u0ac0 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0ab9\u0acb\u0ab5\u0ac0 \u0a9c\u0acb\u0a88\u0a8f.<\/li>\n<li>\u0a8f\u0aa8\u0ac9\u0aae\u0ab2\u0ac0 \u0a93\u0a9b\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a93\u0a9b\u0abe 8 \u0ab8\u0aa4\u0aa4 \u0a85\u0aa0\u0ab5\u0abe\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0abe \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0 \u0a86 \u0aae\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0abe\u0aa6\u0abe \u0a89\u0aaa\u0ab0 \u0ab0\u0ab9\u0ac7\u0ab5\u0ac0 \u0a9c\u0acb\u0a88\u0a8f.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u0aae\u0ac1\u0a96\u0acd\u0aaf \u0aa4\u0aab\u0abe\u0ab5\u0aa4:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li>BOM \u0aaa\u0aa6\u0acd\u0aa7\u0aa4\u0abf: \u0ab8\u0abe\u0aaa\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab9\u0abf\u0a95 \u0aa1\u0ac7\u0a9f\u0abe \u0a85\u0aa8\u0ac7 12 \u0a85\u0aa0\u0ab5\u0abe\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0acd\u0aae\u0ac2\u0aa7\u0abf\u0a82\u0a97\u0aa8\u0acb \u0a89\u0aaa\u0aaf\u0acb\u0a97 \u0a95\u0ab0\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/li>\n<li>KOLA \u0aaa\u0aa6\u0acd\u0aa7\u0aa4\u0abf: \u0aae\u0abe\u0ab8\u0abf\u0a95 \u0a8f\u0aa8\u0ac9\u0aae\u0ab2\u0ac0 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a8b\u0aa4\u0ac1\u0a97\u0aa4 \u0ab8\u0ab0\u0ac7\u0ab0\u0abe\u0ab6 \u0aaa\u0ab0 \u0a86\u0aa7\u0abe\u0ab0\u0abf\u0aa4 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7 \u0a9a\u0acb\u0aae\u0abe\u0ab8\u0abe\u0aa8\u0abe \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab2\u0ac7\u0ab7\u0aa3 \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0a85\u0aa8\u0ac1\u0a95\u0ac2\u0ab3 \u0a9b\u0ac7.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0aac\u0a82\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0aa6\u0acd\u0aa7\u0aa4\u0abf\u0a93\u0aa8\u0acb \u0aae\u0ac1\u0a96\u0acd\u0aaf \u0ab9\u0ac7\u0aa4\u0ac1 \u0ab8\u0aa4\u0aa4 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab5\u0acd\u0aaf\u0abe\u0aaa\u0a95 \u0ab8\u0aae\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0ab0\u0ac0 \u0aa4\u0abe\u0aaa\u0aae\u0abe\u0aa8 \u0a8f\u0aa8\u0ac9\u0aae\u0ab2\u0ac0\u0aa8\u0ac0 \u0a93\u0ab3\u0a96 \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa6\u0ac7\u0ab6\u0abf\u0a95 \u0a86\u0aac\u0acb\u0ab9\u0ab5\u0abe \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab5\u0ab0\u0ab8\u0abe\u0aa6 \u0aaa\u0ab0 \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0aaa\u0abe\u0aa4\u0acd\u0ab0 \u0a85\u0ab8\u0ab0 \u0a95\u0ab0\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n<hr \/>\n<p>IOD \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0ac0\u0aaf \u0a9a\u0acb\u0aae\u0abe\u0ab8\u0abe\u0aa8\u0abe \u0aae\u0ac2\u0ab2\u0acd\u0aaf\u0abe\u0a82\u0a95\u0aa8\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a85\u0aa4\u0acd\u0aaf\u0a82\u0aa4 \u0aae\u0ab9\u0aa4\u0acd\u0ab5\u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0aa3 \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0aac\u0ab3 \u0a9b\u0ac7. \u0a95\u0ac7\u0a9f\u0ab2\u0abe\u0a95 \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab7\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aae\u0a9c\u0aac\u0ac2\u0aa4 \u0aaa\u0acb\u0a9d\u0abf\u0a9f\u0abf\u0ab5 IOD \u0a8f \u0a8f\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab9\u0acb\u0ab5\u0abe \u0a9b\u0aa4\u0abe\u0a82 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0ac7 \u0aa8\u0acb\u0ab0\u0acd\u0aae\u0ab2 \u0a85\u0aa5\u0ab5\u0abe \u0aa8\u0acb\u0ab0\u0acd\u0aae\u0ab2\u0aa5\u0ac0 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0ab5\u0ab0\u0ab8\u0abe\u0aa6 \u0a86\u0aaa\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aae\u0aa6\u0aa6 \u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0a9b\u0ac7. \u0aac\u0ac0\u0a9c\u0ac0 \u0aa4\u0ab0\u0aab, \u0aa8\u0ac7\u0a97\u0ac7\u0a9f\u0abf\u0ab5 IOD \u0a8f\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb\u0aa8\u0ac0 \u0a85\u0ab8\u0ab0\u0aa8\u0ac7 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0a97\u0a82\u0aad\u0ac0\u0ab0 \u0aac\u0aa8\u0abe\u0ab5\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a93\u0a9b\u0abe \u0ab5\u0ab0\u0ab8\u0abe\u0aa6\u0aa8\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0acd\u0aaf\u0aa4\u0abe \u0ab5\u0aa7\u0abe\u0ab0\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n<p>\u0a86\u0aa5\u0ac0, ENSO \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 IOD \u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aa8\u0abf\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0acd\u0ab7\u0aa3 \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0aa5\u0ac0 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a86\u0ab8\u0aaa\u0abe\u0ab8\u0aa8\u0abe \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab0\u0acb \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0aae\u0acb\u0ab8\u0aae\u0ac0 \u0ab5\u0ab0\u0ab8\u0abe\u0aa6\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0a82\u0aad\u0abe\u0ab5\u0aa8\u0abe\u0a93 \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0ac7 \u0aae\u0ab9\u0aa4\u0acd\u0ab5\u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0aa3 \u0aae\u0abe\u0ab0\u0acd\u0a97\u0aa6\u0ab0\u0acd\u0ab6\u0aa8 \u0aae\u0ab3\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\"><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Introducing: The KOLA Indian Ocean Dipole (IOD) Index \u0aa8\u0ab5\u0ac0\u0aa8\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0aae \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0ac1\u0aa4\u0abf:\u00a0 KOLA \u0a87\u0aa8\u0acd\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0aa8 \u0a91\u0ab8\u0aa8 \u0aa1\u0abe\u0aaf\u0aaa\u0acb\u0ab2 (IOD) \u0a88\u0aa8\u0acd\u0aa1\u0ac7\u0a95\u0acd\u0ab8 Date: 20-05-2026 The Indian Ocean Dipole (IOD) is one of the most important climate patterns influencing weather across the Indian Ocean region. It is <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.gujaratweather.com\/?p=50824\">Read More &#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-50824","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ashok-patel-weather"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gujaratweather.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50824","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gujaratweather.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gujaratweather.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gujaratweather.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gujaratweather.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50824"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/www.gujaratweather.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50824\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50839,"href":"https:\/\/www.gujaratweather.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50824\/revisions\/50839"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gujaratweather.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50824"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gujaratweather.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50824"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gujaratweather.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50824"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}